Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Un xulgado ve legal cambiar os nomes franquistas das rúas

A filla do tenente coronel Teijeiro recorre ante o Tribunal Superior a sentenza. Foi o primeiro recurso contra a aplicación da lei da memoria no rueiro

A filla do tenente coronel Jesús Teijeiro Pérez recorreu ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia a sentenza do Xulgado do Contencioso Administrativo número 1 da Coruña. E é que os xuíces desestimaron o recurso exposto en contra da decisión do Concello de cambiar a denominación da rúa que leva o nome do seu pai en aplicación da lei de memoria histórica. A demanda da filla do militar foi a primeira que se interpuxo fronte ás modificacións no rueiro da cidade.
O fallo sinala que María do Rosario Teijeiro "en ningún momento acredita que houbese unha afronta nin moito menos degradación" pola retirada do nome á rúa, xa que ela aseguraba que se produciu "unha vulneración do dereito á honra do militar".

A sentenza considera que a dedicación dunha vía pública a un personaxe "non se pode estender a identificala como un dereito subxectivo da persoa de carácter permanente e invariable", así como que tampouco pode entenderse como "un dereito honorífico como pode ser a imposición dunha medalla e que o feito posterior do seu desposesión sexa ofensa dos dereitos personalísimos que lle son inherentes".

O maxistrado lembra que a asignación de nomes ás rúas da cidade é unha competencia do Concello e que a súa actuación ao cambiar as denominacións afectadas pola lei de memoria histórica non pode considerarse "degradante para quen no seu día gozaron dos dereitos da personalidade". Tamén nega o fallo que a filla do tenente coronel Teijeiro poida ser a titular da honra do seu pai, senón que, en todo caso, está facultada para o seu defensa.

Para o redactor da sentenza, a revisión dos nomes das rúas dunha cidade "non conduce a unha ofensa á honra dunha persoa, xa que ninguén é propietario do nome de rúa algunha". O tribunal menciona na argumentación que na dedicatoria dunha vía urbana da Coruña a Teijeiro tras a Guerra Civil "simplemente primaron razóns de oportunidade nesa época", xa que o réxime franquista premiou desta maneira a participación do militar na ruptura do sitio a que se vía sometida a cidade de Oviedo polas tropas republicanas. O militar acolleuse ao retiro permitido pola chamada lei Azaña tras a proclamación da II República, pero en 1936 sumouse á sublevación franquista e dirixiu unha das columnas galegas que acudiron en socorro dos alzados contra o Goberno na capital asturiana.

A sentenza afirma que na actualidade "priman outras razóns" e que os acordos municipais para o cambio do nome á rúa non vulneran a honra de Teijeiro, senón que se producirán no momento en que o Concello decida unha nova denominación para esa vía, polo que o maxistrado estima que non se produciu a infracción do dereito de audiencia aos familiares establecido na lexislación e que denunciaba a recorrente.

María do Rosario Teijeiro aproveitou a posibilidade de apelar este fallo ante o Superior, polo que o Concello xa deu ordes aos seus servizos xurídicos para que se acudan na causa. A filla do militar xa presentara alegacións ao acordo do pleno municipal que aprobou o informe dunha comisión de expertos sobre a retirada do nome ás rúas afectadas pola lei de memoria e a proposta do alcalde sobre novas denominacións de vías públicas.

Esta mesma iniciativa foi seguida por familiares do falanxista Juan Canalejo e do xornalista Arcadio Vilela, así como os do xeneral José Millán Astray pola retirada da estatua do militar na praza que leva o seu nome. Todas elas foron desestimadas polo Concello, aínda que só os achegados de Teijeiro, Millán Astray e Canalejo decidiron continuar a súa loita nos tribunais.