Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Xuízo a Garzón por investigar os crimes do franquismo
Fusilado por dar pan e ovos aos maquis

Pedro Solsona tiña cinco fillos, un deles contará a súa historia no Supremo


Antonio Solsona muestra una fotografía de su padre, Pedro, fusilado en 1947.


A Pedro Solsona non lle interesaba a política. Non era de esquerdas nin de dereitas. As súas únicas preocupacións eran a terra que herdara en Vistabella (Castelló), a súa muller e o seu cinco fillos. Vivían illados. "Só tiñamos tres veciños e as noticias eran o que che contasen eles", relata Antonio, o seu fillo, de 65 anos. A Guerra Civil quedaba lonxe. "Case nin a sentimos". Terminada a contenda, seguiron coas súas vidas: a súa terra, as súas galiñas... até unha noite de xullo de 1947, en que recibiron unha visita inesperada.

"Eran unha ducia, armados até os dentes. Dixeron que eran maquis e pediron comida. Os meus pais déronlles patacas, pan, ovos... Volveron catro ou cinco veces máis. Preparábanse a cea, pagábana e íanse. Algunha vez durmiron na palleira", relata Antonio. As ceas cos maquis chegaron a oídos dun home ao que os Solsona non temían porque entón aínda non ouviran falar del: o capitán Lobo.

"Maximiliano Lobo era o capitán da comandancia da Garda Civil de Lucena. Presentouse en casa e dixo que levaba ao meu pai detido. Tamén tiña ao veciño, Manolo". O barbeiro do pobo foi o último en velos con vida. "Foi a afeitar ao cuartel e viu ao meu pai coa cara desfigurada.Torturárano", relata Antonio, entón un bebé.

Ao tres días, o capitán Lobo subiu a Pedro e a Manolo a un camión para trasladalos ao cárcere provincial. "Pero no medio do camiño dixéronlles que se baixasen e matáronos. Deixáronos alí tirados. O bus que baixa a Castelló pasou por alí e xente que ía dentro recoñeceu ao meu pai".

O capitán Lobo chamou desde o pobo máis próximo á comandancia para dicir que deixara dous cadáveres no camiño. Que os detidos tentaran escapar e matounos. "Iso é o que di o ateigado da Garda Civil, pero é mentira", conta Antonio. "Un pastor e o seu fillo vírano todo: como se paraba o camión e como lles disparaban un refacho de tiros".

A familia soubo logo, cando Pedro Solsona xa estaba morto, que o motivo da detención eran aquelas patacas, pan e ovos que deran aos maquis. E entón si, empezaron a ouvir falar do capitán Lobo. "Quería que todo o mundo tivéselle terror. Daba malleiras sen motivo aos pastores, e a metade da malleira paraba a descansar e fumar un cigarro. 'Eu non teño présa', dicíalles. Non era moi alto, nin moi forte, pero estaba cheo de odio".

Moita xente soubo o ocorrido o mesmo día, porque os corpos pasaron varias horas na estrada e víronos. "Pero á miña nai tardaron un mes en comunicarllo. Chamárona ao cuartel: 'O seu marido está morto por colaborar coa guerrilla'. Iso foi todo". Esta é a historia que Antonio relatará no Supremo a semana que vén. Como tantos outros, non sabe onde foron a parar os restos do seu pai.