Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

1.500 casos, tres tombas baleiras e ningún imputado por roubar bebés

Un ano despois da primeira denuncia colectiva, os fiscais senten frustrados
"Si, roubáronse nenos, pero fáltannos probas para acusar"

1.500 casos denunciados, tres tombas baleiras e ningún acusado. É o balance dun ano de investigación sobre o roubo de nenos labor en España durante medio século, desde os anos 40 aos 90. "Si, en España roubáronse nenos, pero lamentablemente fáltannos probas para castigar a quen os roubaron e non creo que as vaiamos a conseguir. Oxalá me equivoque", confesa o fiscal dunha das provincias con máis casos, que pide que non se mencione o seu nome. "Todos estamos en xeral moi frustrados porque ás veces os supostos roubos cometéronse en hospitais que hoxe xa non existen e, por tanto, non hai documentación; outras veces pasou tanto tempo que os médicos ou matronas implicados morreron, e os que aínda viven non se acordan de nada, ou non queren acordarse. Algúns nos dixeron: 'Eu sei que as cousas non se facían ben', pero son declaracións moi xenéricas, insuficientes para imputar un delito a alguén".

Outro fiscal corrobora esa mesma frustración: "As denuncias seguen chegando, é un goteo constante, pero non temos probas suficientes para imputar delitos ou xudicializar os casos".

Incluso a maior evidencia, a dos cadaleitos baleiros, non parece ser suficiente. "As exhumaciones son moi elocuentes, demostran que aos pais mentíronlles, pero non achegan ningunha nova pista sobre o paradoiro dese neno. A efectos xurídicos, lamentablemente, están case na mesma situación quen atoparon unha tumba baleira que os que non", asegura o fiscal.

As exhumaciones practicadas até agora (16) si serviron a algunhas familias para quitarse unha dúbida insoportable: a de se o seu fillo morrera ou llo entregaron a outra parella. Así ocorreu en Zaragoza e en Albacete, onde tras abrir un cadaleito e practicar as consecuentes mostras de ADN, comprobouse que o neno enterrado era o fillo que a súa nai temía quitáronlle.

Os fiscais ordenaron xa outro seis exhumaciones: cinco en Castelló e outra máis en Madrid. Esta última será a primeira na comunidade, porque a que se ordenou o pasado outubro produciuse en Barcelona, onde fora trasladado o corpo do neno. En Madrid hai máis de 200 casos denunciados "sobre todo das clínicas de San Ramón, Santa Cristina e a maternidade de O'Donnell" pero non se abriron nichos porque segundo manifestou o persoal do cemiterio da Almudena (onde supostamente foron levados os corpos) á fiscalía, ao dez anos, foron trasladados a un osario común. Neste caso, a familia denunciante pediu que o neno fose enterrado nun panteón familiar, o que posibilita a exhumación.

Os delitos que os fiscais poderían probar hoxe mesmo prescribiron. "Por exemplo, constatamos que había médicos que, ao coñecer a unha nai que quería dar ao seu fillo en adopción, en lugar de recorrer ás canles legais e polo en coñecemento das autoridades competentes,  adxudicaban o bebé a un matrimonio amigo ou coñecido. Iso sería un delito de falsidade documental, e por tanto, prescrito", explica o fiscal.

Os afectados son conscientes das dificultades de investigar estes casos, pero non se resignan. Hoxe hai xusto un ano que presentaron ante a Fiscalía Xeral do Estado unha denuncia colectiva por roubo de nenos. Nese tempo cambiaron moitas cousas ?o número de denuncias creceu de 261 a case 1.500, os denunciantes dividíronse, creado novas asociacións e reuníronse con multitude de cargos políticos e institucións: desde o ministro de xustiza á defensora do pobo?, pero avanzouse moi pouco. Por iso hoxe manifestaranse ante a porta da Fiscalía Xeral do Estado, onde levarán 75.000 firmas reclamando que deixen de arquivarse casos e que se abran novas liñas de investigación.

No documento que representantes de tres asociacións (SOS Bebés Roubados, Anadir e Aberoa) entregarán ao fiscal do Estado solicitan, entre outras cousas, que as fiscalías investiguen en arquivos eclesiásticos, da Administración pública, de hospitais públicos e privados e de cemiterios, e que aínda que non exista información sobre o paradoiro actual do neno, ?tómense mostras de ADN dos denunciantes e remítanse ao ficheiro de perfís xenéticos do Ministerio de Xustiza?.

?Imaxínome o horrible que debe ser vivir coa dúbida de se o teu fillo morreu ou llo roubaron?, prosegue o fiscal. ?Un dos casos que escoitei que máis me impresionou é o dunha muller que me contou que lle roubaron varios fillos en distintos partos: un de xemelgos, no que lle dixeron que un dos dous bebés morrera, e outro cinco anos despois?.

A pesar de todas as dificultades, un puñado de pais e fillos lograron reencontrarse. Como Randy Ryder, nacido en Málaga e vendido a un matrimonio estadounidense, que acaba de descubrir que a súa nai é unha actriz surafricana. Aínda que a xustiza non tivese nada que ver nese reencontro, froito da casualidade: a nai recoñeceu ao seu fillo en televisión.