Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

"A dereita en Santa Cruz frea a limpeza de símbolos franquistas"

Domingo Garí é profesor de Historia Contemporánea na Universidade da Lagoa (Tenerife) e membro do grupo político 'Alternativa Si se pode'.



Domingo Garí, historiador, é un dos promotores da denuncia ao concello de Santa Cruz por non aplicar a lei de Memoria.


A aplicación da lei 52/2007 de 'Memoria Histórica' suscita polémica en moitos sectores da sociedade que se opoñen á aplicación dalgúns dos seus preceptos. Alternativa Si se pode presentou en 2008 unha demanda nos xulgados contra o concello de Tenerife por non aplicar a citada lei no referente á retirada dun monumento a Franco. O Consistorio deféndese alegando que cambiou o nome do monumento polo de 'Anxo caído', pero para Domingo Garí, historiador e un dos impulsores da iniciativa do traslado de símbolos franquistas da vía pública, esta estratexia non é válida.

Que significa ese cambio de nome no monumento a Franco?

É un escamoteo claro e evidente da dereita que goberna no concello de Santa Cruz. Con eses cambios de nome, non só do monumento, tamén das rúas (en referencia aos nomes do 'esquecemento', do 'perdón' ou da 'tolerancia' de rúas que antes eran homenaxes aos principais militares do Réxime). Con estas prácticas furtan a posibilidade do debate social, democrático e aberto do pasado e do presente. A simboloxía non é estática, pero ao alcalde, Miguel Zerolo, non lle importou e sacouse da manga eses nomes, que nin sequera corresponden aos que tiñan as rúas antes da II República, de forma unililateral.

Como xulga o papel do Goberno de Coalición Canaria e o Partido Popular de Santa Cruz, que se mantén desde a Transición?

Os políticos que gobernan en Santa Cruz son herdeiros do franquismo. Xa non só biológicamente porque o actual alcalde sexa neto doutro alcalde de Santa Cruz durante a ditadura, senón tamén dunha tendencia ideolóxica que pasou a UCD e despois aos partidos que gobernan en Santa Cruz. Pero non só no terreo político, existe unha dereita económica que segue dominando e uns medios de comunicación en Tenerife que forman parte dun aparello de poder hexemónico responsable de que diarios como 'O Día', que foi o xornal do movemento nacional, sexa o máis lido na illa.

Os símbolos definen aos cidadáns?

A simboloxía é representativa. Configura o espazo público de convivencia na súa maior expresión. Na cidade está representado o público e o público non o poden defender unhas tendencias políticas conservadoras que pechan o debate do recordo e orquestran as súas políticas desde o esquecemento das vítimas e a exaltación dos verdugos. As persoas que defenden a permanencia dos símbolos franquistas como parte da historia, fano como froito das políticas do esquecemento que dirixe a dereita.

Dun esquecemento, interesado?

Moi interesado, até o punto de que os historiadores en Gran Canaria non están en condicións científicas de dar un número cuantitativo de desaparecidos e fusilados. A pinza que se manexa é de entre 500 e 2.000, pero non hai diñeiro para investigarán e para esclarecer moitas desaparicións complicadas (xa que a moitos os tiraban ao mar). Existe un abandono do poder político para promover estas investigacións.

Que paso vén agora?

Esperar a sentenza que se interpuxo ao concello por non aplicar a lei de 'Memoria Histórica' e continuar, paso a paso, para que os símbolos da barbarie franquista vaian desaparecendo do espazo público. Hai un monumento aos caídos (por Franco) na praza de España de Santa Cruz, que tamén ten que ser xestionado acorde á lei. Seguiremos loitando por abrir os espazos de debate que o PP e Coalición Canaria pretenden pechar na illa de Tenerife.