Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Os 18 fusilados de Montefrío foron "brutalmente golpeados".

As vítimas foron asasinados por ser parentes de fuxidos.



Cuneta dunha estrada de Granada onde se acharon os restos de 18 fusilados.


Na primeira curva á dereita da estrada que une Algarinejo con Montefrío, na provincia de Granada, estaba situada unha fosa común con 18 corpos de civís asasinados. Corresponden, segundo as primeiras investigacións e os testemuños orais, a 16 homes e dúas mulleres que foron fusilados polo simple feito de ser familiares de persoas contrarias aos militares golpistas que fuxiran a Alcalá la Real (Xaén) desde Algarinejo. Foron "brutalmente golpeados con obxectos contundentes" antes de ser fusilados unha madrugada de setembro de 1936.

Faltan as análises de ADN, pero os testemuños orais coinciden co estudo antropolóxico dos ósos, polo que os familiares teñen esperanza de poder dar unha sepultura digna aos seus parentes. Os restos permanecen mentres na capela do cemiterio municipal.

Na fosa, de dez metros de longo por 50 centímetros de ancho, traballaron durante o mes de agosto un grupo de persoas dirixidas polo arqueólogo Andrés Fernández, que onte detallou como cada unha das vítimas foi "maltratada" no fusilamento, a tenor das fracturas dos ósos atopados, principalmente as pernas.

O aproximadamente seis quilómetros de distancia que separan o pobo desa cuneta foron percorridos nun camión que tardaría un quince minutos. As vítimas procedían de Algarinejo e o anejo de Fonte de Cesna. Os casquillos de balas procedentes dunha fábrica de Sevilla foron os primeiros achados. Fixéronse tres catas pero pronto se detectou o lugar exacto de enterramento. "Os familiares sempre souberon onde estaban", asegura a presidenta da Asociación Granadina para a Recuperación da Memoria Histórica, Maribel Brenes.

No seu intento de recuperar os corpos, os familiares dirixíronse primeiro ao alcalde do municipio, quen trasladou a petición á asociación. O documental A memoria do esquecemento de Jorge R. Puche conta con testemuños de persoas que viviron nese municipio a Guerra Civil.