Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Wilebaldo Solano, símbolo dunha xeración.

Falece aos 94 anos o último líder do POUM.



Wilebaldo Solano.


Coa morte de Wilebaldo, onte en Barcelona, desaparece sen ningunha dúbida un dos mellores representantes daquela xeración de revolucionarios xurdida nos anos trinta do século pasado a quen a vella sentenza que di que "dar a vida pola revolución é fácil, moito máis difícil é entregar toda unha vida pola mesma", é aplicable en toda a súa integridade.

Nacido en Burgos en 1916 e trasladado a Barcelona pouco despois, desde o bacharelato implicouse nunha loita política que non abandonaría nunca: a que lle conduciu a entrar no Bloc Obrer i Camperol (BOC) en 1932 e a ser secretario xeral da Mocidade Comunista Ibérica en 1935 e membro do comité executivo do Partido Obreiro de Unificación Marxista (POUM) en novembro de 1936.

Máis tarde, despois das xornadas de Maio do 37, da ilegalización do seu partido e do secuestro de Andreu Nin, tocaríalle a el ser detido e encarcerado polas forzas da "orde republicana" en abril de 1938 e, máis tarde, xa en Francia, por un tribunal ao servizo dos nazis. Liberado en xullo de 1944 pola Resistencia, pasaría el mesmo a formar parte do Batallón Liberdade e a liberar dos cárceres a outros compañeiros, entre eles a Juan Andrade, cofundador do PCE e do POUM.

Xa no exilio foi elixido en 1947 secretario xeral do POUM e director do seu xornal, A Batalla. Nos anos sesenta promoveu desde París Tribuna Socialista, unha publicación que na súa segunda época aparecía como órgano de expresión de "a esquerda do POUM" para así marcar distancias co sector dese partido que acabaría incorporándose ao Partit Socialista de Catalunya.

Despois, pese ao fracaso nos intentos de xerar unha nova esquerda revolucionaria forte e capaz de cambiar o rumbo da Transición española, mantivo sempre o seu activismo incansable na difusión da historia e as ideas do POUM, pero tamén na necesidade de ser fiel á súa memoria loitando por un socialismo en ruptura radical co capitalismo e coa experiencia estalinista.

Porque Wilebaldo non falaba só do pasado, senón que miraba con firmeza política e enorme paixón cara ao futuro, sometendo sempre a unha profunda crítica a realidade dun capitalismo cada vez máis salvaxe e apostando por liberar á palabra "socialismo" da súa carga estalinista.

Por iso quen, como é o meu caso desde a primeira vez que lle coñecín, no ano 1969, puidemos gozar da súa amizade e as súas conviccións, con el e a súa compañeira María Teresa, nunca lle poderemos esquecer.

Parte dos seus traballos, conferencias e entrevistas pódense ver na web da Fundación Andreu Nin (http://www.fundanin.org/biowile.htm ) e o libro O POUM na historia. Andreu Nin e a revolución española (Libros da Catarata, 1999) é tamén unha boa recompilación de varios dos seus escritos.