Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

O recruta que se negou a fusilar e pagouno coa súa propia vida

Os veciños de Ibias (Asturias) lembran o que pasou aquel de agosto de  1938



Traballos de exhumación de Pedro Pérez Cadenas.

No concello de Ibias (Asturias) todos coñecen o que pasou aquel 4 de agosto de 1938 no monte de Oumente. Polo menos o que o batallón do exército rebelde mobilizado alí contou nos bares e cantinas da zona. Un recruta negouse a fusilar a un vermello fuxido e pagouno coa súa propia vida. O seu oficial mandoulle fusilar de inmediato e aquilo impactou o suficiente aos seus compañeiros como para que a historia sexa hoxe lembrada polos veciños, 72 anos despois.

Os investigadores da Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) topáronse o pasado fin de semana con este suceso durante os traballos de exhumación de Pedro Pérez Cadenas, o home ao que o recruta se negou a matar o mesmo día da súa captura, como lembran os veciños máis anciáns.

"No pobo sabían que xunto ao camiño foran enterrados dous corpos. Un deles é o do soldado pero os restos que atopamos son os de Pérez Cadenas case con seguridade", explica o vicepresidente da ARMH, Santiago Macías. Baséanse en que xunto ao corpo foi achado un chisqueiro e calzado de campo. Nin un resto de pezas militares.

Á espera da análise xenética, Macías conta cun detalle físico que, na súa opinión, afianza a tese de que o corpo pertence a Pérez Cadenas. "Viñeron os seus netos á exhumación do corpo e as súas dentaduras, comparadas coa do esqueleto, son iguais. Era impresionante ver que tiñan os mesmos dentes", detalla.
Non viu nacer ao seu fillo

Pedro Pérez escapou do seu pobo, Luiña, en canto os golpistas entraron en Asturias. Tiña unha filla nada en 1934. Cando perdeu a vida no monte, xunto a un pequeno carreiro dun espeso bosque asturiano, a súa muller estaba embarazada. Catro días despois daquel 4 de agosto, naceu orfo o seu fillo Alfredo.

A procura do soldado que se negou a matalo a sangue frío, sen sequera un xuízo, xa comezou. A ARMH tratará de buscar algún documento que explique que ocorreu. Macías espera atopalo no arquivo militar de Ferrol, na documentación de Asturias.

"Este mozo estaba a facer o servizo militar e non volveu a casa. Seguro que alguén da súa familia tratou de buscalo ou reclamou o seu paradoiro. Atopámonos con sucesos similares noutras ocasións onde esas versións confirmáronse con documentos", explica Macías. Até entón seguirá sendo un triste recordo de Oumente.