Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Nin leis nin xustiza

JOSÉ SARAMAGO

En Portugal, na aldea medieval de Monsaraz, hai un fresco alegórico de finais do século XV que representa ao Bo Xuíz e ao Mal Xuíz, o primeiro cunha expresión grave e digna no rostro e sostendo na man a recta vara da xustiza, o segundo con dúas caras e a vara da xustiza crebada. Por non se sabe que razóns, estas pinturas estiveron escondidas tras un tabique de ladrillos durante séculos e só en 1958 puideron ver a luz do día e ser apreciadas pola amantes da arte e da xustiza. Da xustiza, digo ben, porque a lección cívica que esas antigas figuras transmítennos é clara e ilustrativa. Hai xuíces bos e xustos a quen se agradece que existan; hai outros que, proclamándose a si mesmos xustos, de bos teñen pouco, e, finalmente, ademais de inxustos, non son, dito con outras palabras, á luz dos máis simples criterios éticos, boa xente. Nunca houbo unha idade de ouro para a xustiza.

Hoxe, nin ouro, nin prata, vivimos en tempos de chumbo. Que o diga o xuíz Baltasar Garzón que, vítima do despeito dalgúns dos seus pares demasiado compracentes co fascismo que perdura tras o nome da Falanxe Española e das súas acólitos, vive baixo a ameaza dunha inhabilitación de entre doce e dezaseis anos que liquidaría definitivamente a súa carreira de maxistrado. O mesmo Garzón que, non sendo deportista de elite, non sendo ciclista nin futbolista ou tenista, fixo universalmente coñecido e respectado o nome de España. O mesmo Garzón que fixo nacer na conciencia dos españois a necesidade dunha Lei da Memoria Histórica e que, ao seu abrigo, pretendeu investigar non só os crimes do franquismo senón os das outras partes do conflito. O mesmo coraxudo e honesto Baltasar Garzón que se atreveu a procesar a Pinochet, dándolle á xustiza de países como Arxentina e Chile un exemplo de dignidade que logo sería continuado. Invócase en España a Lei de Amnistía para xustificar a persecución a Garzón pero, segundo a miña opinión de cidadán común, a Lei de Amnistía foi unha maneira hipócrita de tentar pasar páxina, equiparando ás vítimas cos seus verdugos, en nome dun igualmente hipócrita perdón xeral. Pero a páxina, ao contrario do que pensan os inimigos de Baltasar Garzón, non se deixará pasar. Faltando Baltasar Garzón, supondo que se chegue a ese punto, será a conciencia da parte máis sa da sociedade española a que esixirá a revogación da Lei de Amnistía e que prosigan as investigacións que permitirán pór a verdade no lugar onde estaba a faltar. Non con leis que son viciosamente desprezadas e mal interpretadas, non cunha xustiza que é ofendida todos os días. O destino do xuíz Baltasar Garzón está nas mans do pobo español, non dos malos xuíces que un anónimo pintor portugués retratou no século XV.