Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Acerca do Pazo de Meirás

Breve reseña histórica do Pazo de Meirás

A pesar do seu aspecto medieval, a antigüidade das Torres de Meirás non se remonta mais aló do século pasado. A escritora Emilia Pardo Bazán, nada na Coruña o 16 de setembro de 1851, posuía neste lugar unha finca e as ruinas dunha casa forte da súa familia, que fora destruída polas tropas francesas durante a guerra da independencia no ano 1809. Ese primitivo pazo ou casa forte pertencía desde o século XVI aos Patiño de Bergondo, que se uniron por enlaces matrimoniais cos Pardo de Lama, dos que descendía a escritora coruñesa que posuía o título de condesa (Condesa de Pardo Bazán). Este título fóralle concedido por Alfonso XIII en recoñecemento a súa importancia no mundo literario, e a escritora comezou a empregalo en 1908.

Foi ela a que ideou a finais do século XIX a construción do novo Pazo (a construción que coñecemos hoxe) poñéndose a primeira pedra en 1893. Alí pasaba grandes tempadas, escribía e tiña reunións con literatos . Cabe subliñar a estadía no Pazo de Meirás de Unamuno o 19 de xuño de 1903 convidado por Emilia Pardo Bazán. Unamuno viñera por esas datas a Coruña para pronunciar unha conferencia no Teatro Principal desta cidade convidado polo Círculo de Artesanos. Compoñen o conxunto tres torres almenadas desiguais. As dúas torres frontais están unidas por un pequeno edificio que aloxa un solemne vestíbulo, e entre as outras dúas está a capela, cunha portada románica auténtica (trasladada doutro lugar). Nesta capela celebrou a súa voda a propria escritora o 10 de xullo de 1868. Tamén se poden atopar alí pezas arqueolóxicas interesantes, cruceiros, fontes, balaustres, escudos... traidos doutros Pazos (Sada, Ximonde, Hermida) nomeadamente nos tempos nos que Francisco Franco o empregou como residencia no verán. Cabe subliñar que a maioría destas pezas foron “regalos” feitos por concellos e outras administracións durante a estadía de Franco no Pazo, ou “caprichos” da esposa do Caudillo, Carmen Polo, que foi expoliando o patrimonio cultural galego. De Carmen Polo era coñecida a súa afición polas antigüidades, ben nos anticuarios (onde nunca pagaba), ou ben polas pezas de grande valor arquitectónico que se atopaban por todos os recunchos da Galiza, e que eran trasladados ao Pazo se Carmen Polo se encaprichaba con eles

No andar superior da torre que mira cara Sada, tiña a condesa Emilia Pardo Bazán a súa biblioteca, que en parte consérvase na sede da Real Academia Galega na Coruña. Naquela torre, que ela chamaba a da Quimera escribía os seus artigos e libros.