Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Bloody mércores

Entre Derry e Vitoria, entre o Bloody Sunday e aquel mércores de sangue, non hai só catro anos e 1.392 quilómetros de distancia



Fraga e Martín Villa comprobando o resultado do seu traballo.Vitoria 1976.


O 30 de xaneiro de 1972 o exército británico abriu fogo contra un grupo de manifestantes católicos en Derry, no Ulster; 14 mortos, mortos, 15 feridos graves. Foi un acto que "nin estaba justificado nin é xustificable", en recentes palabras de David Cameron. "Nunca debería ocorrer", subliñou hai dous días o novo premier británico. Pero non quero falar só dese domingo sanguento senón tamén doutro día, catro anos despois; un mércores de sangue. O 3 de marzo de 1976 a policía ametrallou en Vitoria a un grupo de obreiros en folga que se refuxiaron na igrexa de San Francisco para celebrar unha asemblea de traballadores. Foron desaloxados a tiros e a culatazos, co permiso expreso da cadea de mando. Morreron cinco obreiros e máis de cen resultaron feridos, moitos deles de bala.


"O Goberno é en última instancia responsable da conduta das forzas armadas. Por iso, en nome do Goberno e do país, descúlpome profundamente do que ocorreu". A desculpa non é de Manuel Fraga, o ministro de Gobernación que dirixía a aquela policía gris chumbo; nin de Rodolfo Martín Vila, o entón ministro de Relacións Sindicais que axudou a Fraga na xestión posterior da matanza. A desculpa é outra vez de David Cameron, esta semana.

Entre Derry e Vitoria, entre o Bloody Sunday e aquel mércores de sangue, non hai só catro anos e 1.392 quilómetros de distancia. Hai todo un mundo e 230 millóns de euros, que é o que se gastou o Reino Unido en aclarar aquel tráxico domingo; en remover a historia, que diría nosa patriótica muchachada. A comisión de investigación tomouse 12 anos, entrevistou a unhas 2.500 persoas e, con ese traballo, elaborou un rigoroso informe: máis de 5.000 páxinas coa verdade sobre a matanza. Poida que sexa unha verdade lenta, incómoda e cara. Pero sen a verdade, a xustiza e a memoria, é seica posible a democracia?