Fala Viqueira

San Vitorio espera ao seu invitado coa mesma ilusión coa que fai oitenta anos apuraba a última xornada de traballo no campo antes do San Roque. A Asociación de Veciños de Vixoi, o Concello de Bergondo e a Fundación Viqueira aproveitaron a viaxe a Galicia de Manuel Rodríguez Viqueira para recoller, en nome da súa nai, o título de Republicana de Honra 2010, outorgado pola Comisión dá Memoria Histórica dá Coruña para ofrecer aos aldeáns a oportunidade de achegarse aos seus recordos, aqueles que tiveron que calar catro décadas, e recibir cos brazos abertos a un dos seus. Porque para San Vitorio, para San Pedro Fiz de Vixoi, Manuel é, sobre todo, o fillo de Luisa, o mensaxeiro que percorre miles de quilómetros, desde México a Galicia, con noticias da primoxénita de Xan Vicente. Unha Viqueira. Un Viqueira.

Antonio é un dos veciños que enche o local social da parroquia para achegarse aos seus recordos, aqueles que tivo que calar catro décadas, e recibir cos brazos abertos ao fillo de Luisa, a amiga que, na súa única visita a Bergondo tras o exilio, regaloulle varios libros do seu pai convencido de que lles daría o valor que merecen, a loitadora incansable á que a Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica dá Coruña recoñeceu como Republicana de Honra 2010.

O abrazo entre pasado e presente, marcado case sen querer pola actualidade e o futuro, inmediato ou non, centran a homenaxe de Bergondo a Luisa Viqueira Landa no centro veciñal, que ten réplica na Coruña cunha Cea dá República. Alén da estrada, a menos de vinte metros, en San Fiz de Vixoi, está a Quinta de San Vitorio, casa matriz dos López-Cortón e testemuña de cargo da historia. A leira foi, durante máis dun século, un ir e vir de sabios, un microcosmos no desenvolvemento intelectual de tres xeracións de xenios.

Francisco Giner dos Ríos, Calanda, Manuel Bartolomeu Cossío (para Luisa, o tío Manolo), e, sobre todo, Xan Vicente Viqueira López-Cortón (para Luisa, papá) converteron o edificio principal, coas súas galerías de madeira; os xardíns, cuxo trazado se deseñou á maneira dos de Versalles; os miradoiros e até o pombal, nun escenario único para os seus constantes encontros coa inspiración, para os seus debates políticos e as súas profecías de futuro. Ata que... "Maldita" Guerra Civil.