Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Unha historia da insurxencia libertaria contra o franquismo

"Insurxencia libertaria" repasa a traxectoria de Defensa Interior e o Grupo Primeiro de Maio, que nos 60 loitaron contra o franquismo mediante a acción directa e armada.





A pesar da dispersión da militancia libertaria tras 1939, o movemento libertario mantivo no exilio o pulso das súas organizacións, aínda que cun pesado lastre de enfrontamentos internos.  Neste contexto, e tras o declive das tentativas guerrilleiras de Sabaté e Facerías, algúns mozos crecidos no exilio e outros chegados do interior, coa axuda de certos veteranos, buscaban un novo marco para o movemento libertario: fortalecer a creación de grupos na Península e priorizar a acción directa como instrumento para minar o Estado fascista. Así nacería Defensa Interior, organismo destinado a levar a cabo acciones armadas, aprobado en 1961 pola CNT, e que prometía unha nova etapa que recuperaría o sentido e o protagonismo da acción libertaria. Militantes de Mocidades Libertarias como os irmáns Gurucharri ou Octavio Alberola, e vellos loitadores do calibre de García Oliver ou Cipriano Mera apostaron honestamente polo DEI; mentres a dirección cenetista o saboteaba de maneira sistemática. A pesar diso, entre 1962 e 1970 levaron a cabo unha cincuentena de accións que, despois da supresión formal do DEI en 1965,  foron continuadas polas Mocidades Libertarias e o Grupo Primeiro de Maio. Entre estas accións atópanse o secuestro do delegado español no Vaticano monseñor Marcos Ussía, e varios plans frustrados contra o ditador Francisco Franco.

O rexeitamento crecente da dirección do Movemento Libertario, en mans de persoas como Federi­ca Montseny ou Germinal Esgleas, as execucións de Delgado e Granadeiros, as de­ten­ciones de importantes a miña­­litantes no interior e as propias redadas das autoridades francesas contra os sectores máis activos do exilio acabarían por asfixiar esta vía. Frustráronse así as ilusións dunha nova xeración de libertarios que, mentres fracasaba o intento de renovar e relanzar as organizacións históricas do anarquismo ibérico, atopaban nos movementos ao redor dos que se fraguou o Maio do 68 e no contacto con outros mozos anarquistas europeos a posibilidade dunha acción revolucionaria á marxe das vellas estruturas.

Salvador Gurucharri Ochoa (Barcelona, 1936) ingresou na sección londiniense da CNT e a FIJL en 1956, desde onde é tableció lazos coas Mocidades Libertarias de París. Participou no proceso de reunificación da CNT en 1960 e nas fases preparatorias de Defensa Interior. Como se cre tario da Comisión de Relacións da FIJL participa na Comisión de Defensa. Foi detido en 1963, nunha macrorredada das autoridades francesas contra medios libertarios, e asignado a vixilancia en París, onde integrou a Comisión de Relacións clandestina. En 1965 marchou a Bruxelas para constituír a Delegación Exterior da FIJL. Tras a súa volta a España en 1976 situouse na corrente oficial sen participar no desgarrador V Congreso. Nos anos noventa milita na CNT de Cataluña desconfederada. Dirixiu Solidariedade Obreira até 1999 e é autor Bibliografía do anarquismo español 1869-1975. Anotacións para unha bibliografía razoada (Barcelona, 2004).

Tomás Ibáñez Graza (Zaragoza, 1944) durante os anos sesenta participou desde París no movemento anarquista francés e na loita antifranquista dos mozos libertarios españois no exilio. Membro da Comisión de Relacións da FIJL entre xaneiro de 1966 e abril de 1969, foi desterrado de París e asignado a vixilancia nunha remota rexión fran ce sa tras participar nos feitos de Maio do 68. Tras regresar a Barcelona en 1973 involucrouse, xa morto Franco, no re xurdir multitudinario da CNT e do movemento libertario. Despois do V Congreso abandonou a militancia anarcosindicalista até o ano 2000 en que se afiliou a CXT. Cofundador de revístaa Arquipélago, actualmente escribe para revistas libertarias de diversos países. Entre outros libros, é autor de Por que A? Fragmentos dispersos para un anarquismo sen dogmas (2006), Poder e Liberdade (1982), Municións para disidentes (2001) ou Contra a Dominación (2005).

Insurxencia libertaria. As Mocidades Libertarias na loita contra o franquismo

Salvador Gurucharri e Tomás Ibáñez

978-84-92559-15-2 | 344 páxs. | 24 euros