O discurso que non cala
A mensaxe do Nadal do Rei cae en picado en canto á audiencia televisiva. A pesar de aparecer na práctica totalidade de canles, en apenas cinco anos caeu en case catro millóns de espectadores menos.
Non me estraña. Un personaxe que, en base ao pouco que coñecemos del, leva moitos anos traspasando calquera fronteira da mínima dignidade e que, precisamente, non pode saír en televisión como exemplo para ningún español dando consellos, conseguiu que, a pesar da continua e empalagosa campaña de peloteo mediático que lle rodea, sexa peor visto cada día.
E iso a pesar de ter aos mellores construtores de discursos á súa disposición, que saben que e, sobre todo, como, ten que dicir as cousas. Os seus obviedades, as súas palabras ocas e as súas frases feitas e retóricas, tergiversan a realidade, desvían a atención e tentan adoutrinar.
Do discurso quedei con catro cosas.
A primeira foi as figuras do Belén católico que mostraron ben grandes e enfocadas as cámaras de televisión. De novo o catolicismo español, por boca dunha das súas patas, a monarquía, alaga de intolerancia e sectarismo as casas dos españois. Dá igual que a Constitución diga que o Estado Español é aconfesional. O Rei, que logo se outorga a autoridade para reclamarnos que acatemos as leis, vulnera a principal de todas, e faio ademais, seguindo as últimas instrucións da sacrosanta institución en canto a que había que retirar a mula e o boi do portalito. Parece mentira que a igrexa católica, coa que está a caer, está entretida en semellantes parvadas. E o Rei, cal seguidor radical dunha marca, cómprase o último do mercado e exponnos a súa fe e o seu seguidismo ás altas esferas católicas. Eu pregúntome: se eu non son crente, por que o que se chama primeiro dos españois ten que destacar nun plano curto, xunto ás fotos das súas "rapazas", o portal de Belén católico? Toda unha declaración de intencións.
A segunda cousa que me impactou foi que o Borbón fixo continuas, repetidas, aburridas referencias a "a confianza". En vostede, por exemplo, maxestade?
Podemos confiar en que vostede, o seu fillo, os políticos que lle fan a pelota, os seus amigos os empresarios, os seus familiares, a Xustiza, os medios de comunicación, ou quizá a banca, outra gran amiga súa, van resolvernos os nosos problemas? Ao españolit@ que se quedou sen traballo fai xa dous ou tres anos, que na súa casa non hai ingresos, que non ten para pagar a hipoteca e mesmo non ten para que a súa familia coma, ese atopou onte a solución aos seus problemas. Ten que ter confianza. Díxolle ao seu cónxuxe: agarimo, mañá xa temos para comer. O Rei deunos por fin a solución. Mañá comemos confianza en adobo con papas confianza. E para a cea, tortilla de confianza cun iogur sabor confianza. E ao banco e ao xuíz, voulles a contestar á proposta de lanzamento do noso piso que nos fixo que esperamos pagar as cotas con confianza. Dita esta maldita broma sen graza, a mensaxe que noso Borbón lanza di que non nos rebelemos, que teñamos paciencia, que as cousas están mal pero que, como sempre, cambiarán a mellor. Que non desesperemos, que a confianza, esa palabra que usan os mercados para "despelucharnos" cada vez que lles vén en gana, salvaranos da nosa situación. Sinceramente, se lle sumo a primeira mensaxe (a submisión da relixión católica, coa confianza nos que nos gobernan, empezan a tremerme as pernas.
Continuou a súa maxestade o discurso facendo alusión ao respecto ás leis das que nos dotamos os españois. Díxonos que non buscásemos solucións aos nosos problemas ou as nosas reivindicacións, xa fosen de carácter político ou social, fóra do xa establecido. E, con gran soltura e desafogo, augura un futuro perverso no caso de que outras posibilidades saian triunfantes. Como xa fixo en setembro, volveu facer un chamamento a favor da España única, grande e libre. Do que mamó na súa educación franquista. Da intolerancia do nacionalismo español fronte a quen teñen un sentir como pobo distinto, sometido pola triste historia deste país, chea de torturas e asasinatos contra o infiel, chamásese indio, mouro, catalán, vasco, ou simplemente fose elixido como chibo expiatorio dalgunha revolta. Unha vez máis, está a dicirlles aos cidadáns españois que non senten tales, que renuncien a iso. Coma se o sentimento dun pobo fose un capricho parvo. Coma se o dereito dun pobo a constituírse como el queira fose unha aventurilla de fai catro días emprendida por catro tolos. Hei de dicir que, nisto, encontro que o Rei pode ter unha desculpa, xa que, ante estes temas, os seus interlocutores adoitan ser os partidos da dereita nacionalista vasca e catalá, quen, efectivamente, fan destes temas un uso partidario, fariseo e fetichista. Xogan co sentimento da xente para enganalos, unha e outra vez. A súa maxestade advirte de que a situación fose do actual "totum revolutum" sería caótica, sobre todo para cataláns e vascos. Eu, maxestade, non son nin vasco nin catalán. Ademais non creo no nacionalismo senón que sinto cidadán do mundo. É a miña forma de sentir, pero respecto o dos demais e a súa decisión para facer o que consideren oportuno. Pero, de verdade cre que coará iso de que se pode estar aínda peor?
Por último, a súa Maxestade, como reza o catecismo do bo discurso ante situacións de dificultade, parece empatizar connosco, a plebe. Dinos que se fixeron cousas mal, (até el fíxoas) que hai que buscar novas vías de entendemento e de acción. Compréndenos. Dinos: Cachis en dez. É verdade. Cando estades a perder traballos e vivendas eu funme a África a cazar elefantes en agradable compañía. É verdade que o meu xenro está acusado dalgunhas cosillas. Tedes razón. Fixéronse cousas moi mal. O meu amigo Díaz Ferrán pasouse tres pobos. E o peor: pillárono. Porque se non lle pillan? se cadra podería seguir como os demais. Pero bo, pillámolo e será a cabeza de turco. E todo isto, hai que arranxalo como arranxamos a transición. Ti renuncias a pedir cabezas de lerchas e eu córtome un pouquiño. E, entre puro e puro, xa os medios de comunicación dos meus amigos irán adormecendo ao persoal para que a cousa non vaia a maiores. E, entón, fai un chamamento a favor de "a gran política". Non a favor da política, senón da grande. Esa que, como é lóxico, pódena facer os grandes. E ademais relaciona esa "gran política" coa feita na Transición.
Con todo, este chamamento, ao meu entender, indica que uns cuantos millóns de españois podemos estar no bo camiño. Existe unha gran preocupación do sistema establecido polas "pequenas políticas". Por aquelas que reúnen a xente de todas as pelames contra afrontas colectivas. Por aquelas que crean grupos de solidariedade á marxe das institucións e dos colectivos financiados (ONG's, Igrexas, etc.), que cando a alguén lle van a quitar a casa saen á fronte como Fuenteovejuna. Por aqueles que discuten nas prazas ou en pequenos locais, á marxe de partidos e sindicatos, como van resistir e prepararse para a loita. Estas loitas, estas políticas "en maiúsculas" son as que preocupan aos poderes. Non as teñen controladas. Non son un partido izquierdosillo ao cal meten no curro con catro consellerías. Non son un partido nacionalista que cala a cambio de beneficios fiscais para as grandes rendas do seu país. Non son un sindicato maioritario que negocia, negocia e non deixa de negociar, como bonequiño duracell, como recortar o que xa se recortou dez veces con anterioridade. Non, estes grupos non son iso. Son xente indignada, farta de que se lle roube en nome de deus e da nobreza. Xente que ve como, mentres non ten para chegar a fin de mes (estes son os casos máis privilexiados) os bancos son axudados con miles de millóns de euros para tapar as súas miserias. Cidadáns que ven como os grandes capitais teñen o seu diñeiro nos paraísos fiscais, nacionais ou estranxeiros, e, con todo, sobre eles, cae o peso da fiscalidade. Son unha maioría que deixou paulatinamente de ser silenciosa. Que se vai coordinando aos poucos. Que, a pesar das dificultades de todo tipo, vaise levantando. Unha maioría, que, votou PP, PSOE, EU, ou non votou, pero que se vai dando conta de que, confianza, precisamente, non é o que teñen que aplicar á súa situación. E fronte á obediencia que nos reclama o Borbón, a alternativa está na desobediencia civil, aquela aplicable nas situacións nos que os gobernos fan a súa política xusto contra os que representan. Que fronte ás leis que aproban para liquidar a sanidade, a educación e a xustiza públicas e gratuítas, teremos que rebelarnos. Que fronte ás leis que nos aplican para que paguemos máis impostos os asalariados, rebelémonos para que sexan as grandes fortunas, as que ademais desfalcan, as que leven o peso dos ingresos do Estado. Que fronte á reforma constitucional para pagarlle antes aos bancos que aos servizos cidadáns, a maioría da sociedade diga basta. E para que esa débeda que se está xerando grazas aos intereses que están a afogar as nosas contas, a maioría da sociedade digamos que, esa débeda non se paga. Que esa débeda é ilexítima. E que esa débeda a terá que pagar quen a xera, que en ningún caso somos os cidadáns.
E nesa tesitura estamos. A súa preocupación é grande. Até o punto que fan calar calquera revolta, calquera contestación, calquera manifestación. Ben con métodos subliminares (foi patético como as cámaras e os comentaristas de TVE ignoraron a protesta dentro do salón de lotarías o 22 de decembro cando se estaba escoitando) ou ben con métodos fascistas (como veñen demostrando as continuas agresións aos manifestantes por parte das distintas forzas policiais. Por certo, que nestes casos, esas leis que o Borbón solicítanos acatar, son enganadas, ao indultar o Goberno a aqueles policías condenados polas súas accións terroristas contra o pobo).
A final de contas, o discurso do Rei lembra, cada ano máis, a aqueles nobres e prohombres españois que aludían (e seguen facéndoo) ao patrioteirismo e á honra para salvar un país. Graves chamamentos que levaron a situacións catastróficas en moitos sitios do planeta, e, moi recentemente, á nosa pel de touro. Eu, nestes casos, acórdome de Unamuno: "Cando en España fálase de cousas de honra, un home sinxelamente honrado ten que botarse a tremer".
Rafael Juan Ruiz, membro do Colectivo Prometeo e da Fronte Cívica
