Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

En Galicia a cuarta parte das fosas do franquismo seguen intactas

Case unha cuarta parte das 49 fosas con vítimas da Guerra Civil localizadas en Galicia -un total de 12- aínda non foron abertas, 36 anos despois da morte do ditador Francisco Franco, aínda que as familias e as diferentes asociacións destacan o avance na recuperación dos restos e a dignificación que supuxo a Lei de Memoria Histórica.

As fosas non intervidas, con vítimas de fusilamentos, están en Valdoviño (A Coruña); nas localidades lucenses de Seoane do Caurel, Remeite, Candedo, Guitiriz e O Incio; en Campobecerros, Pentes, Soulecín (Ourense), e nas localidades pontevedresas de Filgueiras, O Porriño e San Andrés de Xeve. Outras 19 foron totalmente exhumadas e a intervención permitiu recuperar os restos dun total de 100 vítimas.
Noutro catro casos os ósos foron exhumados parcialmente, mentres que os cadáveres de 12 fosas foron no seu momento trasladadas ao Val dos Caídos. Tamén se dan por desaparecidas dúas fosas constatadas en Baralla (Lugo) e Tameiga (Ourense)Por comunidades, Galicia sitúase nun posto intermedio da táboa en relación ao número de fosas localizadas. Tras cada unha delas hai unha historia, pero na maioría dos casos teñen en común que as vítimas o son de fusilamentos realizados nos primeiros anos da Guerra Civil e que os asasinados son, case sempre, homes. Unha das poucas excepcións dáse nunha fosa das Pontes, onde se entregaron ás familias os restos de tres homes e unha muller.

Nas 19 que foron exhumadas na súa totalidade localizáronse un centenar de vítimas, o maior número na situada xunto ao atrio da igrexa de Santa Mariña de Xinzo, en Ponteareas, con 17 persoas. A de Ou Acevo, en Fonsagrada tiña 13, e a do cemiterio de Tenorio, en Cotobade, 11.

No caso dos restos de Xinzo, entre os que poderían atoparse restos de persoas inhumadas con anterioridade no cemiterio parroquial, por decisión dos familiares desaparecidos, foron depositados nun nicho conxunto no cemiterio de Pereiro. Pola súa banda, as vítimas de Fonsagrada foron trasladadas ao cemiterio desta localidade.

Fernando Souto, presidente da Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica dá Coruña, expresou a Europa Press o seu temor de que a difícil situación económica poida "servir de escusa" ao novo Goberno para "privar de todo tipo de subvencións" aos colectivos que traballan na recuperación da memoria histórica.