Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Guillena nomea fillas predilectas ás "17 Rosas"

Unha a unha. Cos seus nomes e apelidos. As coñecidas como 17 rosas andaluzas, as 17 mulleres que os falanxistas fusilaron en 1937, durante a Guerra Civil, tras ser paseadas coas cabezas rapadas e obrigadas a ir a misa, son desde onte fillas predilectas do seu pobo, Guillena (Sevilla): Eulogia Alanís García, Ana María Fernández Ventura, Antonia Ferrer Moreno, Granada Garzón de la Hera, Granada Fidalgo Garzón, Natividad León Hidalgo, Rosario León Hidalgo, Manuela Liánez González, Trinidad López Cabeza, Ramona Manchón Merino, Manuela Méndez Jiménez, Ramona Navarro Ibáñez, Dores Palacios García, Josefa Peinado López, Tomasa Peinado López, Ramona Puntas Lorenzo e Manuela Sánchez Gandullo.

O Concello aprobou por unanimidade, nun pleno extraordinario, a concesión do título póstumo a instancias da asociación que desde hai anos está a loitar por recuperar os seus corpos, aínda nunha fosa común no cemiterio da localidade veciña de Gerena, para darlles un enterramento digno. Trátase, ademais, dun das escasas homenaxes públicas que as institucións realizaron a mulleres represaliadas.

Achado

"É unha honra e o mellor impulso que puidemos recibir para comezar mañá", explicou Lucía Sócam, sobriña neta de Granada Hidalgo. Mañá é hoxe, cando os familiares esperaban poder iniciar a exhumación, atrasada desde fai xa un par de días á espera dun nimio trámite municipal. "Estas mulleres foron desposuídas dos seus propios valores de liberdade, xustiza, tolerancia... Merécense este recoñecemento público para que os seus nomes e as súas vidas nunca caian no esquecemento", reza o documento que a Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica 19 Mulleres de Guillena "dous delas recibiron un indulto" rexistrou no Concello.

"É de xustiza o recoñecemento da valentía, lealdade e solidariedade de quen sufriron e morreron pola defensa da legalidade da Segunda República, a liberdade, a democracia e a xustiza social", respondeu o alcalde, o socialista Lorenzo José Medina.

Custou anos, esforzo e momentos de frustración para os familiares, que tiveron que loitar contra o silencio e o medo aínda palpable 74 anos despois. Agora ven máis preto que nunca o achado destas mulleres, asasinadas porque os seus maridos ou familiares estaban vinculados supostamente a partidos e sindicatos de esquerda. A asociación está pendente de recibir os 40.000 euros concedidos provisionalmente pola Xunta de Andalucía para a exhumación e as posteriores probas de ADN, para as que deron a súa autorización os familiares de todas as vítimas.

Nas catas foron achados restos de ósos amontoados, restos téxtiles como corchetes, algún botón ou pedazos de solas de goma, e casquillos de bala. Os familiares, onte, non cabían en si.