Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Segundo indicaron fontes do consistorio aibarés, o sangüesino era Gregorio Oroz Boi, de 40 anos, obreiro e afiliado á UXT. Os veciños de Cáseda, pola súa banda: Blas Dolorea Baztán, de 24 anos, labrador e membro das Mocidades Socialistas; Segundo Dolorea Martínez, labrador de 41 e sen afiliación recoñecida; e José Oneca Benedit, xornaleiro e afiliado a UXT.

Todos foron fusilados o 3 de setembro de 1936 nas inmediacións de onde foron achados agora. En concreto, a un quilómetro do centro urbano de Aibar, xunto á estrada NA-534 que leva a Lumbier, na paraxe denominada Fonte do Garrero.

Os traballos arqueolóxicos han corrido a cargo da Sociedade de Ciencias Aranzadi, supervisados por Príncipe de Viana e acompañados pola presenza dun médico forense. Arrincaron o martes, e concluíron onte ao mediodía coa exhumación. Agora, os ósos enviáronse a un laboratorio de San Sebastián para sometelos a un estudo antropolóxico e de identificación.

Segundo transcendeu, o normal segundo exhumaciones anteriores é que os restos humanos atópense a uns 50 ou 60 cm de profundidade. "Aquí estaban máis abaixo, a uns 2 metros, porque nesta zona moveuse terra polas obras da estrada, e por corrementos naturais ocasionados pola choiva", indicou o edil de Cultura de Aibar, Josu Pérez de Iriarte Pérez, presente onte na exhumación.

O alcalde, José Manuel Martínez Aldunate (independente), afirmou pola súa banda que "despois de trinta anos convencidos de que os corpos tiñan que estar neste lugar contouse coa axuda dun zahorí que percorreu a zona até indicar o punto onde efectivamente estaban". "O Concello de Aibar tiña con eles unha débeda histórica. Alegrámonos moito do resultado", agregou.

Familiares e representantes

Á exhumación asistiron onte varios familiares dos fusilados así como veciños de Aibar e Cáseda. Houbo representantes do consistorio aibarés, pero non do casedano, que segundo Aibar "fora convocado". Tampouco asistiron membros do PSN ou a UXT, organizacións ás que pertencían os fusilados. Isto foi criticado polo grupo parlamentario de NaBai, que cifrou en máis de 3.200 as persoas asasinadas en Navarra aqueles anos.

Presidiu o acto unha bandeira republicana e un ramo de flores en cuxa cinta se lía a palabra "dignidade". O alcalde de Aibar sinalou que se trataba dun acto de "homenaxe" a quen foron asasinados "por defender a xustiza e a liberdade", e criticou que agora se poida sentar no banco ao xuíz Garzón "por tentar arroxar luz sobre aqueles crimes".