A Coruña debate deixar a Fraga sen a súa distinción como ministro de Franco
O goberno de PSOE e BNG espera ao dictame dos expertos para decidir
O agora senador Manuel Fraga foi ministro de Información e Turismo de 1962 a 1969. Un cargo que lle valeu, un ano antes da súa saída do Goberno franquista, ser nomeado fillo adoptivo da Coruña. A comisión de expertos nomeados polo goberno municipal (PSOE-BNG) para elaborar un informe sobre como aplicar a Lei de Memoria Histórica debaterá se cabo suprimir, como xa fixeron moitas outras institucións públicas, as distincións aos ministros e colaboradores da ditadura, como Manuel Fraga.
Teno abofé a Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica da Coruña, cuxo presidente, Manuel Monge, é un dos seis expertos que acaban de empezar a traballar nese listado de símbolos e títulos da Coruña de obrigada retirada. O debate está aberto. Á marxe da traxectoria de Fraga como presidente da Xunta (1990-2005), o seu título de fillo da Coruña foi concedido polo pleno municipal o 24 de decembro de 1968 por ser ministro de Franco.
Para Monge, non hai dúbida de que o octogenario político está afectado, en en este caso, pola Lei da Memoria Histórica, en vigor desde fai un ano. O artigo 15 establece que "as administracións públicas tomarán todas as medidas oportunas para a retirada de escudos, insignias, placas e outros obxectos ou mención conmemorativa, persoal ou colectiva, de exaltación da sublevación militar de 1936, a Guerra Civil e a represión da ditadura".
Ese artigo non só obriga a retirar, como fixeron xa varias administracións, as distincións a Franco, declarado en outubro de 1936 "fillo adoptivo e predilectísimo" así como "alcalde honorario" da Coruña, senón tamén a quen, como Fraga, "recibiron unha mención conmemorativa persoal" por ter un cargo na ditadura.
É polo menos a interpretación que fai da lei a Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica da Coruña, e tamén outras institucións como a Xunta, que cambiou os nomes dunha decena de colexios públicos, ou concellos como As Pontes ou Vilagarcía, ambos con alcalde socialista como A Coruña. Os dous acaban de suprimir os títulos honoríficos a Franco e os seus colaboradores. Nas Pontes, houbo unanimidad para retirar, o pasado día 8, as medallas de ouro e prata outorgadas ao caudillo e ao seu ministro Girón de Velasco. En decembro, a Diputación de Málaga, presidida por un socialista, tamén retirou 36 distincións a cargos do franquismo, entre eles a un ex ministro aínda vivo, José Utrera Molina.
O goberno que encabeza o socialista Javier Losada non quere pronunciarse sobre incluír a Fraga na aplicación da Lei de Memoria Histórica. Agardará ao informe e inventario que realice, en tres meses, esa comisión de expertos. Este órgano empezará a traballar o 10 de febreiro sobre a proposta de dúas historiadores, Luís Lamela e José Manuel Alfeirán (este último asesor do alcalde).
O grupo de expertos ten voz pero non voto, xa que a decisión final sobre a retirada de símbolos e distincións franquistas depende do pleno (no caso de rebautizar unha treintena de rúas) ou directamente da xunta de goberno local.
O PP, na oposición, resérvase a súa decisión e voto sobre a retirada, polo pleno, da distinción outorgada ao seu presidente fundador polo seu cargo de ministro de Franco. Os populares negáronse a propoñer algún experto por considerar "unha pantomima" a comisión organizada "a dedo" polo alcalde para aplicar a Lei da Memoria Histórica. Un proceso enrevesado en comparación co adoptado por outras institucións ou o propio Concello coruñés. O alcalde e o seu equipo non esperaron ao dictame dos expertos para rebautizar a avenida do Porto (antes Alférez Provisional) ou retirar placas franquistas, como a que exaltaba a Franco por inaugurar a escaleira principal do Palacio de María Pita.
