Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña

Arxentina. Genocida Videla debe declarar polo Plan Cóndor

Videla chamado a declarar por secuestro e asasinatos de cidadáns peruanos na ditadura


Convocouno o xuíz Norberto Oyarbide. Ten que comparecer por trece casos de secuestros e torturas a cidadáns peruanos, que foron capturados no seu país e logo trasladados á Arxentina. Mañá está citado a declarar o ex ministro do Interior Albano Harguindeguy.

Jorge Rafael Videla deberá volver hoxe aos tribunais federais, onde será indagado por trece casos de secuestro e torturas cometidos contra cidadáns peruanos no marco do Plan Cóndor. Mañá será a quenda do seu ex ministro do Interior Albano Harguindeguy. O xuíz federal Norberto Oyarbide citou aos represores para interrogalos sobre o sucedido a un grupo de opositores á ditadura de Francisco Morais Bermúdez detidos inicialmente no seu país por militares peruanos e logo trasladados á Arxentina, onde estiveron detidos ilegalmente en Jujuy e Buenos Aires. Entre as vítimas había dirixentes políticos, sindicalistas, un xornalista e mesmo integrantes da mariña.

Os peruanos foron secuestrados o 15 de maio de 1978 no seu país e, tras recibir unha golpiza, foron subidos a un avión que os trasladou, engrillados, á provincia de Jujuy. Alí leváronos ao Rexemento de Infantaría de Montaña Nº 20, onde lles informaron que eran "prisioneiros de guerra". Presionáronos para que asinasen un pedido de asilo político, e como se negaron mandáronos a Coordinación Federal, en Buenos Aires. Finalmente foron expulsados a terceiros países.

Nesta causa, o xuíz Oyarbide pedira fai quince días a captura do ex presidente de facto peruano Morais Bermúdez, o militar que derrocou en 1975 ao goberno de Juan Velasco Alvarado. Aínda que a investigación non integra a megacausa pola Operación Cóndor porque nela non se consideraba ao Perú como parte da coordinación represiva das ditaduras no Cono Sur, Oyarbide manifestou non ter dúbidas de que os secuestros tiveron ao Cóndor como marco.

O Plan Cóndor foi un programa de represión coordinada que as ditaduras do Cono Sur implementaron na década do '70 para detectar en calquera dos seus territorios actividades supostamente subversivas e combatelas de forma mancomunada.

Ao presentar nos tribunais porteños a demanda que deu lugar á apertura da investigación xudicial, o denunciante Ricardo Napuri, un do trece detidos, expuxera que os seus secuestros foran "parte dun acordo de alto nivel entre as ditaduras dos dous países".

"En 1978 a ditadura peruana caía pola presión popular. Produciuse unha folga xeral e, como lapote de afogado, fixeron este operativo. O mundial de fútbol xogounos a favor, porque os militares arxentinos non sabían que facer connosco. Querían que asinásemos un pedido de asilo político pero negámonos, ameazárannos con aplicarnos a 'lei de fuga' e leváronnos aos sotos da Policía Federal, onde nos facían escoitar as sesións de torturas. O caso foi tomado polo goberno de Suecia e por Nacións Unidas, e finalmente expulsáronnos", relatou Napuri a este diario. Tamén contou como foi a saída do grupo da Arxentina: os seus captadores leváronos directamente á porta dun avión de Air France sen pasar por Migracións e dixéronlle ao piloto que lles retivese os documentos porque a policía francesa esperábaos por "subversivos". Con todo, eles queixáronse e o piloto, tras consultar coas autoridades francesas, devolveulles a documentación e fíxolles saber que eran "hóspedes privilexiados".

Videla e Harguindeguy están presos noutras causas por delitos de lesa humanidade. O ex presidente de facto, de 86 anos, cumpre dúas condenas no cárcere de Campo de Maio, mentres que o seu ex ministro, de 84, pediu o beneficio do arresto domiciliario.